Skip to end of metadata
Go to start of metadata


De afgelopen jaren is de behoefte aan het delen van informatie in de zorg toegenomen. Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld een steeds verdergaande specialisatie in de zorg en de daarmee gepaard gaande verplaatsing van zorg, waardoor patiëntbehandelingen zich steeds vaker over verschillende instellingen heen en met een landelijk adherentiegebied uitspreiden. Daarnaast wordt de samenwerking tussen eerste en tweede lijn steeds intensiever. Bewegingen als Value based healthcare en Zinnige zorg leiden ertoe dat meer dan ooit gekeken wordt welke zorg de meeste waarde voor de patiënt oplevert en waar deze zorg het beste geleverd kan worden. Hiermee krijgt de reeds ingezette trend van verzuilde zorg naar netwerkzorg inclusief patiëntparticipatie verder vorm en zal de behoefte aan landelijke beschikbaarheid van patiëntgegevens verder toenemen.

Uit PvA Programma Twiin (versie 6.0 dd 12 februari 2019):

Er bestaat in Nederland een brede behoefte naar het landelijk beschikbaar hebben van medische gegevens, zoals ook door de NVvR vastgelegd in hun visie op beeldbeschikbaarheid. Een eerste adviesrapport waarin gesproken wordt over een landelijke infrastructuur voor de uitwisseling van medische gegevens tussen ziekenhuizen in Nederland stamt uit 2013 (AcZie, 2013). Voor alle betrokken partijen uit de zorg was en is het van belang dat er een goed werkende landelijke infrastructuur komt en dat de invoering ervan breed gedragen wordt. In een onlangs gepubliceerd ‘position paper’ wordt voor één uniforme, landelijke wijze van samenwerking in de zorg gepleit. Dit ‘paper’ beschrijft de samenhang tussen bestaande zorginfrastructuren, maar ook hoe deze ingebed kunnen worden in een landelijke infrastructuur, met daarin een aantal centrale voorzieningen (Meijboom et al. 2018). In het advies uit 2013 wordt nadrukkelijk gewezen op het gebruik van de IHE (Integrating the Healthcare Enterprise) standaarden. Tot op heden hebben deze initiatieven nog niet geleid tot een landelijk dekkende infrastructuur. In mei 2018 zijn de leden van het Informatieberaad Zorg en hun partners, waaronder het Citrienfonds1, RSO-NL en VZVZ, tijdens de HIMSS Europe Conference and Exhibition 20182 in Sitges bijeengekomen en is als één van de doorbraakprojecten de behoefte geformuleerd om tot een landelijk dekkende infrastructuur te komen. Diverse partijen, waaronder ZN, RSO-NL, Citrienfonds en vertegenwoordigers van ziekenhuizen en specialisten, hebben het commitment uitgesproken hier gezamenlijk een succes van te willen maken.


In Nederland worden patiëntgegevens over verschillende zorginfrastructuren uitgewisseld. Velen zijn regionaal, bijvoorbeeld XDS-netwerken en point-to-point berichtenverkeer. Anderen zijn nationaal, zoals bijvoorbeeld het LSP. Tot nog toe is het in Nederland niet gelukt om voor patiëntinformatie met deze verschillende initiatieven te komen tot een landelijk dekkend netwerk. 

Een landelijk netwerk in de context van Twiin is een verzameling organisatorische en technische voorzieningen en afspraken die de veilige en betrouwbare uitwisseling van gegevens tussen zorgverleners, patiënten en derden betrokken bij de zorg mogelijk maakt. Voorzieningen zijn bijvoorbeeld servers en netwerk-verbindingen, maar ook methoden voor identificatie en authenticatie van patiënt en zorgprofessional en het kunnen geven van toestemming door patiënten voor informatie-uitwisseling. Ook waarborgen dat iemand gerechtigd is gegevens te mogen raadplegen, kortweg autorisatie, is een belangrijke voorziening. 

Het programma Twiin ontwikkelt, met draagvlak van alle stakeholders, een afsprakenstelsel gebruik makend van een set van gemeenschappelijke voorzieningen als basis voor een aantal zorgtoepassingen. Dit is inclusief koppelvlakken voor bestaande regionale en categorale netwerken, het landelijk schakelpunt (LSP) en leverancier specifieke netwerken. De knooppunten en gemeenschappelijke voorzieningen, zoals onder andere beschreven in het rapport ‘Visie op samenhang in de zorginfrastructuren in Nederland’ (Bus et al., 2019), worden ingericht en geïmplementeerd. Zodoende ontstaat een landelijk dekkende infrastructuur, die geoptimaliseerd kan worden en tevens kan doorgroeien door nieuwe zorgtoepassingen te gaan ondersteunen en nieuwe communicatiestandaarden te adopteren.

Twiin streeft naar een toekomstbestendig, samenhangend, landelijk netwerk in Nederland, dat de werklast van de zorgverlener verlaagt en de zorg verbetert

  • Waarom: Betere zorg voor de patiënt en het verlagen van de werklast in de zorg
  • Wat: Het samenbrengen van gemeenschappelijke diensten, knooppunten, zorginfrastructuren en het opstellen van een afsprakenstelsel
  • Hoe: De juiste informatie, op de juiste plek, op het juiste moment door het landelijk beschikbaar maken/uitwisselen van gegevens


In lijn met het Onderhandelaarsakkoord Medische Specialistische Zorg' (https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/04/26/bruins-bereikt-onderhandelaarsakkoord-medisch-specialistische-zorg-2019-2022)  waarin het credo: 'de juiste zorg op de juiste plaats' een belangrijk uitgangspunt is.